17. 06. 2005 -      „Alle Menschen werden zu Brueder" Malerei von
                            Max Hexer
(Jerzy Truszkowski)

Performer, akcjoner, malarz, twórca instalacji, fotografii, filmów i wideo, teoretyk, historyk i krytyk sztuki. Urodzony 5 stycznia 1961 w Warszawie, mieszka w Warszawie.

Jako nastolatek był liderem punkowego zespołu SUKA (1978-1980). Początkowo studiował filozofię w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (1980-1981). Ukończył Instytut Wychowania Artystycznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1980-1986). W czasie studiów prezentował działania artystyczne, które dokumentował na fotografiach i filmach 8 mm, malował napisy na murach, itp.

Od 1983 był związany z kręgiem Galerii BWA w Lublinie, kierowanej przez Andrzeja Mroczka. Jednocześnie współtworzył wydarzenia artystyczno-towarzyskie Kultury Zrzuty, ugrupowania działającego na Strychu w Łodzi, uczestniczył też w wydawaniu niezależnego pisma "Tango" (1983-1986). W tym czasie silne wrażenie wywarł nań Andrzej Partum i jego teoria nihilizmu pozytywnego, a także osobowość Stanisława Ignacego Witkiewicza, którym zajmował się na studiach.

W latach 1983-1989 prezentował głównie performance, początkowo z towarzyszeniem grupy o niestałym składzie, określanej, podobnie jak ich wspólne występy, mianem NIHILISTYCZNY ALIANS ORGIASTYCZNY lub w skrócie NAO (m.in. Strych, Łódź 1984, Zakład Remont, Warszawa 1985). Wczesnym wystąpieniom performerskim Truszkowskiego towarzyszyły często "tablice poglądowe", prezentujące różne zagadnienia w quasi-systematyczny sposób (cykle NIHILIZM INTELEKTU, 1980-1985, SŁOWNIK JEST PODSTAWĄ KOMUNIKACJI, 1984-1986, SOMNABULICZNY SYSTEM SYMBOLICZNY, 1985 i in.). Od 1985 artysta dokonywał w czasie swych performance'ów samookaleczeń, wycinając skalpelem na rękach, twarzy i torsie symbole gwiazd, krzyży, itp. Występował wtedy zazwyczaj solo (PPP-FFF, HISTERIA FILOZOFII, Warszawa 1985, WIELKI MISTRZ, Lublin 1986).

Równolegle w latach 1986-1989 działał z grupą muzyczno-plastyczną STERNENHOCH (oprócz Truszkowskiego: Zbigniew Libera, Anna Nowak "Mirosawa", Jacek Rydecki i in.). Ich koncertom i akcjom towarzyszyły, jako scenografia, pastisze formistycznych kompozycji Witkacego, malowane wspólnie przez członków grupy na luźnych, kolosalnych rozmiarów płótnach. Pod koniec lat 80. prezentował kilkakrotnie performance z Jackiem Rydeckim (K SMIERTI, Warszawa 1988, ARYMAN & ORMUZD, Zielona Góra 1989). Jednocześnie ku końcowi lat 80. w jego twórczości dominować zaczęło malarstwo, początkowo jako budulec instalacji (POŻEGNANIE EUROPY, 1988, VITCATIUS IN RUSSIA, 1989, instalacja na wystawie LOCHY MANHATTANU, Łódź 1989). W obrazach wykorzystywał różnorakie kombinacje znaków i symboli, zazwyczaj łącząc je z ideogramem sylwetki ludzkiej (cykle LUDZKIE KRZYŻE, LUDZKIE GWIAZDY, 1987-1989, NIEŚMIERTELNY SZTANDAR, 1990, STEP, ŚNIEG, KREW, 1991).

Wyrafinowana forma, kolorystyka, efekty faktury malarskiej służą w jego malarstwie intensyfikacji znaczeń, zapisanych nie tylko w samych znakach, ale też w ich zestawieniach, repetycjach, itd. Inspiracje czerpał przede wszystkim ze świata symboliki orientalnej, podejmując trud "przetłumaczenia" na język form artystycznych bezkresu i groźnej potencji "euroazjatyckiego oceanu" (LABIRYNT STEPU, 1991). W połowie lat 90. zwrócił się ku sztuce mediów (fotografia, wideo), wykorzystując głównie dokumentację własnej twórczości z lat 80. Od 1990 wiele pisze i publikuje w katalogach oraz czasopismach ("Obieg", "Exit", "Format" i in.), w latach 1992-1993 współredagował "Magazyn Sztuki" Ryszarda Ziarkiewicza. Jest autorem książki "Sztuka krytyczna w Polsce. Część 1: Kwiek. Kulik. KwieKulik. 1967-1998", Poznań 1999 oraz opracowania dokumentującego własną twórczość od juweniliów po rok 2000: "Histeria filozofii", Poznań 2000.

Wybrane wystawy:

1983 - SZTUKA JEST ELEKTRYCZNA, BWA, Lublin
1984 - II Festiwal Filmu Prywatnego "Nieme Kino", Strych, Łódź
1985, 1987 - I i II Biennale Sztuki Nowej, Zielona Góra
1988 - ZAJĄĆ POZYCJĘ, Galeria Stodoła, Warszawa
1989 - LOCHY MANHATTANU, Łódź
1992 - FRONTIERA 1/92, Bolzano
1997 - Festiwal Realizacji Okołomuzycznych WRO, Galeria Awangarda, Wrocław
1999 - Nagroda artystyczna kwartalnika "Exit", Warszawa

Maryla Sitkowska
Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
grudzień 2001

WWW.CULTURE.PL